De Hosenträger heeft een lengte van tweemaal 180mm (5106) en een spoorafstand van 77,4mm (h.o.h.). In feite worden er vier wissels (5221) aan elkaar gemaakt en wordt er van de kruising (5211) twee geknikte spoorstaven, het kunststof kruisstuk en wat blik ‘gedoneerd’.

20100729 415

Hosentraeger maatvoering dwg

Allereerst de kruising gestript: het kunststof kruisstuk zit op vier punten aan de achterzijde bevestigd. Deze laat zich vrij gemakkelijk los nemen door de bevestiging weg te slijpen. De geknikte spoorstaven worden verwijderd door de lipjes die deze vasthouden, met een Stanleymes rechtop te zetten.

20100730 419
Hierna moeten van de vier wissels de blikbodem worden aangepast op een rechthoek van 180 x 57mm met de Dremel. Hiervoor zijn de spoorstaven deels losgenomen.

20100730 422
Hierna moet de breedte aangepast worden en zullen de binnenste, afbuigende spoorstaven worden ingekort, daar de geknikte spoorstaaf net niet lang genoeg is.

Twee van de vier wissels zijn nu in de breedte aangepast. Duidelijk is te zien dat de onderste wissel optisch reeds verfraaid was door de dichtgemaakte schroefgaten die geschilderd zijn evenals de puko-rail houder.

20100731 424

Hier een close-up van de mechanische bewerkingen: de binnenste afbuigende spoorstaven moeten nog op de juiste lengte worden gebracht; dit gebeurd als het kruisstuk wordt geplaatst. De buitenste afbuigende spoorstaven zijn daar ingekort, waar de railklemmen het dichts op elkaar zitten voor een goede overgang op de geknikte rail van de kruising. Deze geknikte rail is in z’n geheel ongeveer 1cm te kort, dus vandaar.

20100731 425

En de 3 mm gaatjes voor de onderlinge bevestiging met M3 boutjes en moertjes zijn t.h.v. het eerste ‘puntje’ van de onderdeksel van de wissels geboord. Mede hierdoor wordt de Hosenträger straks één geheel.
20100731 426

De samenstelling is bereikt.  De vier wissels zijn mechanisch in de breedte met elkaar verbonden d.m.v. twee m3 boutjes met als ‘afstandhouder’ twee m3 moertjes. In de lengte zijn de wissels verbonden middels de normale railverbinding en, t.b.v. de mechanische sterkte van het geheel, zijn er soldeer verbindingen aan de achterzijde aangebracht.

De voorzijde; los tegen elkaar:
20100823 660

De achterzijde; met mechanische verbindingen:
20100823 662

Detail soldering achterzijde:
20100823 663

Tevens de spoorstaven welke op het kruisstuk uitkomen, op maat gemaakt. Afgetekend m.b.v. een scalpelmesje op de rail en afgekort met de Dremel. Om het kruisstuk goed te laten passen is de eerste aanpassing hierop het uitvergroten van de puko-gaten, daar deze bij de 5211 nét iets verschoven zijn:

20100823 667

En toen dus het kruisstuk er tussen gelegd:
20100823 664

Het kruisstuk ligt nog los en word later nog bevestigd, maar de puntstukken zullen eerst nog moeten worden afgevijld om goed aan te sluiten op de spoorstaven. Eerst zijn de geknikte spoorstaven voor de buitenste rails van het kruisstuk geplaatst en is er meer ruimte voor het kruisstuk vrijgemaakt:
20100905 682

Overtollig blik is verwijderd, alsmede de laatste puko. De één-na-laatste puko zit in de railbevestiging en is afgeslepen en netjes zwart geschilderd.

Aan de achterzijde zijn de m3 moertjes aangedraaid en vastgezet met Loctite, en zijn er vier solderingen voor de breedte-verbinding aangebracht. Tevens zijn de railverbindingen doorgesoldeerd, om een zo star mogelijk geheel te verkrijgen:
20100905 687

En nog een totaaloverzicht van de achterzijde:
20100905 685

Voordat met het aandrijfmechaniek wordt begonnen zal het kruisstuk, zowel aan de bovenzijde als aan de onderzijde nog wel enige aandacht behoeven.
De bouw van de Hosenträger is wat betreft de bovenzijde zo goed als klaar. Wellicht dat bij het testrijden nog kleine aanpassingen nodig zijn.

Het kunststof kruisstuk heeft nog wat veranderingen gehad: hier en daar is wat weggehaald om het geheel passend te krijgen. Zo zijn de puntstukken aangepast. Daar de wissels (5221) een hoek van 24°17′ hebben en het kruispunt (5211) een hoek van 48°30′ heeft, sluit het niet geheel aan.
Tweemaal de hoek van de wissels is 48°34′, wat dus 4′ te groot is.

Dat is niet veel, maar genoeg voor ontsporingen!

20100916 708
Een stuk blik ‘gedoneerd’ van de kruising (te herkennen aan de afwijkende richting van de bielsen) is op maat voor het gapende gat gemaakt en bevestigd met de bestaande nippeltjes van het kunststof deel.
Aan de achterzijde is dit stukje blik aangezet met soldeer. Een stuk koperdraad houd alles stevig op z’n plek met een soldeerverbinding, die het kruisstuk tevens naar onder trekt.
20100916 710

Nu moeten de middengeleiders nog een extra elektrische verbinding krijgen, door twee maal twee verbindingslipjes aan elkaar te solderen.

20100918 712
Aangezien de Hosenträger een onderdeel vormt van twee perronsporen, zullen de rechtdoorgaande sporen elektrisch van elkaar gescheiden blijven.
Nog even heel voorzichtig het kunststof kruisstuk met de verfbrander ietwat verwarmd, zodat het nóg iets beter gaat aansluiten.

20100918 724
Aan de achterzijde de kieren tussen de vier wissels afgedekt met alu-tape. Strookjes afknippen en met een satéprikker op z’n plaats brengen. Alles stevig aandrukken met een oude tandenborstel. Hierna aan de bovenzijde eventjes met een kwastje erlangs en aanstippen.


Het kruisstuk is aan de achterzijde verstevigd met hete lijm. Voordelen hiervan zijn dat het elektrisch isolerend is, het lijmt en vult op, zolang het heet is, is het doorzichtig en het is na uitharding eenvoudig met een mes te bewerken. Ook zijn de middengeleiders aan elkaar gesoldeerd met 2,5qmm. Daar wordt het weer lekker stevig van.

Nog twee perspectieffoto’s van de Hosenträger, waarbij mij opvalt dat voor het inbouwen er nog wel even met de railgum gewerkt mag worden.

20100918 717
20100918 719

De start van het bedienmechaniek.

Allereerst het asje wat aan elk wisselmechaniek wordt bevestigd d.m.v. een oogje wat om de kunststof pal van de handhefboom komt. Deze blijven gehandhaafd bij alle wissels omdat ze de maximale uitslag bepalen.
In dit asje komt een verlaging om op gepaste afstand onder de middenrail door te gaan.
Het asje wordt van 1,0qmm koperdraad gebogen en de geleiding van de beweging van de asjes gaat via twee stalen busjes per as van 3cm lang en een inwendig gat van 1,5mm. Het eerste busje komt op de plaats waar de
uitstulping voor de wisselspoel zit en de tweede komt op de scheiding van de twee wissels, in het verlengde van de eerste. Op deze plaats komen dus twee busjes naast elkaar, namelijk die van de tegenover liggende wissel.

De eerste twee asjes zijn nu geplaatst. De stalen busjes worden netjes op hun plek gehouden door alu-tape, wat fijn werkt omdat het een hoge kleefkracht heeft. De middengeleiders zijn afgeschermd van de asjes, ter plekke van de kruising, met PVC-tape. Ook deze tape heeft een hoge
kleefkracht en de 0,5mm dikte gegarandeerd een goede isolatie.

De laatste hand aan de basis van de bedienasjes gelegd. Eerst maar nog twee asjes gebogen en busjes op maat geslepen.
20100925 773

Om de asjes om de kunststof handbediening te monteren is het noodzakelijk deze eerst netjes uit te bouwen.
20100925 775

En wanneer de busjes evenwijdig gemonteerd met alu-tape zijn, is dit het resultaat:
20100925 776

Vervolgens een schijf uit 1mm PVC-plaat gesneden. Deze gaat straks voor de omzetbeweging zorgen. Om deze te monteren is in het midden van het lijmstuk een m3-moertje geplaatst: op een boutje draaien en dan met de soldeerbout verwarmen. Hierdoor wordt de lijm weer vloeibaar en kan het moertje op z’n plek in het midden gedrukt worden. Wachten tot de lijm is uitgehard en het draaipunt van de schijf is klaar.
20100925 781

De schijf is geplaatst m.b.v. een kunststof m3-boutje wat op maat is ingekort. Aan beide zijden een ringetje er bij tussen gedaan voor het betere glij-werk!
20100927 849

Hier een aanzicht van de zijkant:
20100927 853

En de eerste verbinding tussen twee bedienasjes gesoldeerd:
20100928 854

Uiteindelijk zal het hele frame tweemaal worden uitgevoerd en worden bevestigd aan de schijf. Ook moet de isolatie van de puko-middenrail verder naar het kruispunt moeten worden uitgebreid om eventuele kortsluitingen uit te sluiten.

Door gebruik te maken van driehoekconstructies is het mechaniek nu een stevig geheel geworden. Tevens heb ik de isolatie, zoals eerder genoemd, verder doorgelegd tot aan het kruispunt.
20101001 865

Nu zal dezelfde constructie voor de andere zijde moeten worden gemaakt.
Tevens is de driehoeksconstructie nu aan beide zijden uitgevoerd. De ‘haak’ die in de schijf komt is zodanig bevestigd, dat er enige vering bij beweging mogelijk is.
20101016 879

Hier de schijf gemonteerd met extra glijringen:
20101016 884

Nu het mechaniek zover gereed is dat de Hosenträger ingebouwd kan worden, zal er eerst  een gat in de baan gezaagd moeten worden. Een rechthoek van 8 bij 10cm. in het midden van het kruispunt moet voldoende zijn. Hier komt het geheel te liggen en zal gezaagd worden:
20101016 886

Even ‘los’ er op gelegd voor een eerste indruk: (Ik heb maar even het railgum erlangs gehaald!)
20101016 888

Dan de stoute schoenen maar aangetrokken en het gat erin gezaagd: eerst maar eens aftekenen en omdat er op zo’n 4cm afstand wordt gezaagd van een overgangsversteviging van de onderplaat, maar een extra schroef geplaatst:

20101022 894
Na het plaatsen van de nodige afdekking tegen het stof en het zaagsel ben ik van gat-naar-gat gaan zagen. Na een klein uurtje was het dan zover: het gat was daar! Gelijk de Hosenträger er in gemaakt met het volgende resultaat:
20101022 902

Toen het geheel op z’n plek lag, was ik toch wel heel nieuwsgierig dus snel even testen met een rijtje wijnwagens, waarvan één net zo stoffig is als de flessen in m’n kelder.
20101022 901

Deze twee-assers met korte wielbasis reden er prima overheen zonder ontsporingen en gewiebel van de wagons:
20101022 900

Vervolgens nog een overzichtsfoto van de ingebouwde Hosenträger:
20101022 903

En een met beide Hosenträger en het rijtje Bodeaux-wagons:
20101022 905

Al met al heeft het testen van de Hosenträger de volgende resultaten opgeleverd:
– scharnierpunten wisseltongen schoonmaken/smeren.
– hoogte van de puko’s controleren en afstellen.
– veren en handbediening nauwkeuriger afstellen.
– aandrijving/bediening realiseren.

Tot slot een video-impressie :  Hosenträger – The movie